Liefde in het hol van de leeuw

Liefde in het hol van de leeuw

Drie jaar geleden zat ik als mensenrechtenwaarnemer diep in de Mexicaanse jungle bij een rebellenbeweging. En dat ging niet zoals je zou verwachten. 

Vandaag wil ik geen blog schrijven over schrijnende gevallen. Of over hoe belangrijk het is dat we weten wat er hier gebeurt. Of over de noodzaak iets te doen tegen alle onrechtvaardigheid. Vandaag wil schrijven over hoe een zogenaamde rebellenbeweging onverwachts mijn hart raakt. Hoe mijn gevoel van misplaatst zijn tussen strijdleuzen en ander ‘links geweld’ wegvalt en slechts buitenkant lijkt. Ik wil schrijven over een volk dat iets unieks probeert te doen. Dat niet vecht tegen onderdrukking maar vecht vóór het behoud van haar tradities, kennis en de toekomst van haar kinderen: voor goed leven.

Ik verblijf als waarnemer in La Realidad; een dorp in de Lacandon jungle. Ons kampement bevindt zich midden in het dorp. Samen met vijf Mexicanen, een Nederlandse en een Argentijnse dient mijn aanwezigheid ervoor te zorgen dat militairen geen geweld aanrichten. Op 2 mei jongstleden werd hier op klaarlichte dag compañero Galeano vermoord; een kopstuk van de EZLN en tevens docent op de school die ook verwoest werd. Een gedeelte van de dorpsbewoners behoort tot de Zapatisten. Om de autonome Zapatisten gemeenschap te ondermijnen zaait de overheid verdeeldheid in het dorp door gratis huizen te verstrekken en mensen geld te geven in ruil voor geweld tegen mede dorpsbewoners. Onze gastheer wijst ons erop dat onze overburen geen ‘compañeros’ zijn.

Tijdens mijn verblijf in La Realidad vindt het Concgreso Nacional Indígena plaats. Hierbij nodigde de EZLN (de Zapatisten beweging) indigene gemeenschappen uit vanuit heel Mexico om te spreken over de situaties waarmee zij zich geconfronteerd zien. Op zaterdag en zondag mag de (betaalde) pers aanwezig zijn en worden de uitkomsten gepresenteerd. Tot onze grote verbazing mogen wij ook bij dit historische evenement zijn.

Bruine ogen kijken me aan vanachter een zwarte bivakmuts. Ik voel me het hol van de leeuw binnenstappen als de poort voor me open gaat en de wachters ons binnen laten. Om me heen staan Zapatisten in tenue. De bivakmuts beschermt hun identiteit en daarmee tegen aanvallen van de overheid. Tussen de mannen met bivakmutsen lopen mensen met verschillende klederdrachten in uitbundige kleuren. Op een podium presenteert het bestuur van de EZLN de conclusies van het congres: indigene gemeenschapen in heel Mexico worden in hun bestaan bedreigd. En zelfs ontkend in hun bestaan. Een kiene campagne zet levende indigene culturen weg als folklore van lang geleden. Als niemand weet dat Maya’s nog daadwerkelijk bestaan, zal niemand ze missen, zo zal de gedachte zijn.

De persconferentie wordt afgesloten. Op het grote plein heffen honderden mensen hun arm op en salueren als het strijdlied van de EZLN wordt aangeheven. Ik heb flinke verwachtingen van een opzwepend nummer. En dan komt het. Ik val stil. Alle mensen om me heen zingen uit volle borst. Maar niet over wat ik verwachtte. Lieve woorden rollen uit de monden onder de bivakmutsen vandaan en bezingen een liefde voor de grond waar ze op leven, hun manier van leven en de tradities die ze in stand proberen te houden. Een golf van liefde rolt vanachter het plein over me heen en ineens begrijp ik waar ik ben.

Ik ben bij mensen die kiezen om te leven in gemeenschap en te delen wat zij hebben. Ik ben bij mensen die de medeverantwoordelijken voor de moord op hun broeder nog steeds ‘amigo’ noemen. Want ook zij zijn immers nog steeds hun broeders. En zij zijn zich niet bewust van wat zij doen, zo zeggen ze. Ik ben bij mensen die vergeving verkiezen boven vergelding. Ik ben bij mensen die de moed hebben om te blijven volharden ondanks de zwaarste omstandigheden, voor een leven in autonomie. Ik ben bij mensen die hoge normen en waarden naleven en een voorbeeld en inspiratie zijn voor onze individualistische samenleving die gericht is op consumeren. Deze mensen geven me het gevoel welkom te zijn zonder mij te kennen. Ze geven mij de hoop dat een andere wereld mogelijk is. Hoe beschrijf je in nuchter Nederlands hoe je hart verwarmt?

Een grote wolkbreuk brengt een plens regen. Ik schuil onder een afdakje bij de poort naast de bewaker. De man met bivakmuts vraagt belangstellend naar mijn afkomst. Ik vraag hem of het niet lastig is om een sigaret te roken met zo’n bivakmuts op. Schuddebuikend geeft hij mij gelijk.

 

SAM_9108Paramilitairen rijden het dorp in om te intimideren. Ze weten dat er internationale waarnemers zijn. Helaas blijft het bij onze afwezigheid niet bij intimidatie.

P1000789Terwijl mijn Mexicaanse vrienden een Frida Kahlo op me uitproberen voel ik me toch ietwat misplaatst als Heidi in de jungle.

SAM_8888

SAM_8917

SAM_8934

SAM_8943

0 Reacties

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*